W połowie kwietnia Zamość stał się miejscem spotkania historii z teraźniejszością. Młodzież, świadkowie tragicznych wydarzeń sprzed lat oraz przedstawiciele instytucji publicznych wspólnie przypomnieli dramat wysiedleń na Zamojszczyźnie, udowadniając, że pamięć o przeszłości może być żywa i poruszająca.

Zimą 1943 roku Zamojszczyzna stała się jednym z najtragiczniejszych miejsc na mapie okupowanej Polski. Trwała wtedy Aktion Zamość – brutalna niemiecka operacja wysiedleńcza, której celem było usunięcie polskiej ludności i przygotowanie terenu pod osadnictwo niemieckie w ramach ideologii Lebensraum. Całe wsie były palone, mieszkańcy mordowani lub wywożeni do obozów, a tysiące dzieci oddzielano od rodzin.