350 ofiar śmiertelnych, 1300 rannych, 90% zniszczonej zabudowy. To bilans niemieckich bombardowań Janowa Lubelskiego we wrześniu 1939 roku. Miasto wówczas praktycznie przestało istnieć. W rocznicę pierwszego bombardowania miasta, 8 września mieszkańcy Janowa Lubelskiego zebrali się na miejskim rynku, aby oddać hołd ofiarom. Ruch Narodowy zorganizował po raz kolejny Janowski Hołd Obywatelski, podczas którego zapalono znicze upamiętniające poległych mieszkańców.
Nikt w 1939 roku nie spodziewał się tego ataku. Janów Lubelski był wówczas prowincjonalnym miasteczkiem w centralnej Polsce. Obecny na uroczystościach regionalista Tomasz Żuławski wskazuje, że powodem niemieckiego ataku 8 września mogło być znaczące nagromadzenie setek chłopskich furmanek na janowskim rynku. Tego dnia odbywały się uroczystości odpustowe w janowskim sanktuarium maryjnym. W samym mieście mogło według szacunków przebywać około 20 tys. ludzi, nie tylko mieszkańców ale i uchodźców z okupowanej zachodniej Polski. Po 8 września skala zniszczeń sprawiła, że w mieście nie było miejsca ani dla jednych, ani dla drugich. Bombardowanie 8 września nie było jedyne. Niemieckie bombowce wróciły do Janowa jeszcze 13 i 15 września, wówczas atakując przemieszczające się kolumny Wojska Polskiego.
Prezes Ruchu Narodowego w Janowie Lubelskim Piotr Zduńczyk wskazał, że choć miasto zostało zniszczone w 90%, to triumf woli mieszkańców sprawił, że miasto zmartwychwstało. Częścią tożsamości lokalnej mieszkańców powinna być nie tylko pamięć o pomordowanych, ale również duma z powojennego wysiłku odbudowy miasta.
Miasto to nie tylko budynki, ale wspólnota ludzi, o czym mówił na uroczystościach radny rady miejskiej Grzegorz Flis. Wskazał on na konieczność kultywowania pamięci również o dawnych mieszkańcach miasta, którzy zginęli między innymi 8 września 1939 roku.
„Naszym obowiązkiem jest więc troszczyć się o miejsca pamięci, przypominać młodemu pokoleniu historię naszego miasta i sprawiać, aby nazwiska oraz losy ofiar nie zostały zapomniane" – stwierdził samorządowiec.
Po przemówieniach okolicznościowych mieszkańcy, wraz z przedstawicielami władz samorządowych i harcerstwa złożyli kwiaty i zapalili znicze pod pomnikiem Katarzyny Zamoyskiej – założycielki miasta.

Fot. Piotr Zduńczyk
Justus 15:27, 13.09.2026
Ten atak pokazuje bezsens wojen wywoływanych przez ludzi (z reguły są to politycy, kiedyś koronowane głowy). Tyle ofiar, tyle zniszczenia i pytanie - po co? Co dała tamta wojna? Minęło 87 lat od opisywanych wydarzeń, Polska jest w jednym pakcie wojskowym z Niemcami, oba nasze kraje są demokratyczną Wspólnotą Europejską, życie toczy się spokojnie, nikt, (poza wschodnią częścią Europy), nie ma zamiaru napadać na nikogo i mordować...Czy wojny dały komukolwiek jakieś profity? Jedna nauka wypływa z historii wojen. Tam gdzie są demokracje, tam nie ma wojen. Tam gdzie są dyktatury, tam wybuchają wojny. Czy tak trudno wyciągnąć wnioski z tej lekcji historii?
Użytkowniku, pamiętaj, że w Internecie nie jesteś anonimowy. Ponosisz odpowiedzialność za treści zamieszczane na portalu roztocze.net. Dodanie opinii jest równoznaczne z akceptacją Regulaminu portalu. Jeśli zauważyłeś, że któraś opinia łamie prawo lub dobry obyczaj - powiadom nas [email protected] lub użyj przycisku Zgłoś komentarz