12 kolejnych mogił na Rotundzie do remontu

Plan zakładał remont 23 żołnierskich mogił. Po otwarciu ofert okazało się, że prace będą kosztować znacznie mniej, niż zakładano. Zamość postanowił wykorzystać zaoszczędzone pieniądze i odnowić jeszcze 12 kolejnych grobów na Cmentarzu Wojennym Rotunda.

To dobra wiadomość dla jednego z najważniejszych miejsc pamięci w Zamościu. Na Cmentarzu Wojennym Rotunda zaplanowano remont następnych mogił żołnierskich. Początkowo samorząd zamierzał odnowić 23 nagrobki – 19 w sektorze VI oraz 4 w sektorze V. Teraz lista powiększyła się o kolejnych 12 mogił.

Na tegoroczne prace Miasto Zamość pozyskało z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego ponad 236 tys. zł w ramach programu „Groby i cmentarze wojenne w kraju”. Całość zaplanowanego wcześniej przedsięwzięcia wyceniano na około 328 tys. zł. Ostatecznie remont pierwszych 23 mogił okazał się jednak znacznie tańszy. Po rozstrzygnięciu przetargu wykonawcą została firma Kamieniarstwo GRANBUD z Chyżej, która zaoferowała wykonanie prac za nieco ponad 147 tys. zł. W kasie pozostały więc środki zarówno z dotacji ministerialnej, jak i z budżetu miasta.

– W związku z tym, że zostały nam wolne środki zarówno w części z ministerialnej, jak i tej z budżetu miasta, zwróciliśmy się do resortu kultury o możliwość poszerzenia zakresu prac. Tę zgodę otrzymaliśmy – wyjaśnia Piotr Zając, dyrektor Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta Zamość.

Kolejne 12 nagrobków do odnowienia

Po uzyskaniu zgody ministerstwa miasto mogło ogłosić kolejny przetarg. Tym razem chodzi o II część V etapu przebudowy mogił na Cmentarzu Wojennym Rotunda. W ramach zadania przewidziano remont 12 kolejnych nagrobków w sektorze V. Zakres prac będzie podobny do tych zaplanowanych przy pierwszej części inwestycji. Betonowe krzyże oraz obramowania mogił zostaną zdemontowane i zastąpione nowymi elementami wykonanymi z granitu. Renowacji poddane zostaną również znajdujące się na mogiłach tabliczki z piaskowca. Wykonawca będzie miał także za zadanie uzupełnić ubytki żwirowej nawierzchni wokół grobów, wyrównać teren, uzupełnić ziemię oraz ponownie obsiać go trawą. Oferty w przetargu można składać do 10 września.

Rotunda to nie tylko zabytek

Cmentarz Wojenny Rotunda znajduje się przy jednym z najbardziej charakterystycznych zabytków Zamościa. Sama Rotunda powstała w latach 1825–1831 jako działobitnia oddalona o około pół kilometra od dawnych murów twierdzy. W czasie II wojny światowej obiekt został przejęty przez Gestapo, które urządziło w nim więzienie śledcze. Trafiali tu przede wszystkim Polacy, ale również m.in. Żydzi oraz obywatele Związku Radzieckiego. Rotunda stała się miejscem kaźni. Wielu więźniów zostało zamordowanych podczas egzekucji. Według szacunków liczba ofiar mogła sięgać nawet 8 tysięcy osób.

Po zakończeniu wojny utworzono tutaj Mauzoleum Martyrologii Zamojszczyzny. Droga prowadząca do zabytkowego obiektu otrzymała nazwę Droga Męczenników Rotundy. Dziś Rotunda jest ważnym miejscem pamięci i jednym z punktów odwiedzanych przez mieszkańców oraz turystów. Wstęp na teren miejsca pamięci jest bezpłatny. Kolejne remontowane mogiły to nie tylko inwestycja w wygląd cmentarza. To przede wszystkim sposób na zachowanie pamięci o ludziach, których groby są świadectwem tragicznej historii Zamojszczyzny.

Fot. Urząd Miasta Zamość