Róża Luksemburg wraca do Zamościa. Wolność czy prowokacja?

5 marca w Zamościu odbędzie się konferencja naukowo-historyczna pt. „Wolność jest zawsze wolnością dla myślących inaczej”, poświęcona postaci Róża Luksemburg – urodzonej w Zamościu działaczce politycznej, teoretyczce marksizmu i jednej z najbardziej rozpoznawalnych postaci europejskiego ruchu robotniczego przełomu XIX i XX wieku.

Wydarzenie będzie miało miejsce w Sali Consulatus w zamojskim Ratuszu. 

Program konferencji

Rejestracja uczestników rozpocznie się o godz. 9:30, natomiast oficjalne otwarcie zaplanowano na godz. 10:00. W inauguracji udział wezmą m.in.:

Rafał Zwolak – Prezydent Zamościa

dr Achim Kessler – dyrektor polskiego przedstawicielstwa Fundacja im. Róży Luksemburg

Miguel Berger – Ambasador Republiki Federalnej Niemiec w Polsce

W godzinach 10:45–12:30 odbędzie się panel dyskusyjny z udziałem przedstawicieli świata nauki, publicystyki i samorządu. Wśród panelistów znajdą się:

Edwin Bendyk – publicysta „Polityki”

prof. dr Michael Brie – członek zarządu Fundacji im. Róży Luksemburg

Weronika Kostyrko – autorka biografii Róży Luksemburg

Marta Pfeifer – Zastępczyni Prezydenta Zamościa

Moderatorem dyskusji będzie dr Piotr Janiszewski z Fundacji im. Róży Luksemburg.

Po przerwie kawowej zaplanowano prezentację wystawy „Poza kadrem. Rodzina Róży Luksemburg”, którą wprowadzi Weronika Kostyrko. Następnie odbędzie się prezentacja tablicy upamiętniającej Różę Luksemburg. Głos zabiorą Rafał Zwolak, Petra Pau – była wiceprzewodnicząca Bundestagu – oraz dr Piotr Ostrowski, przewodniczący Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych.

Kim była Róża Luksemburg?

Róża Luksemburg (1871–1919) była filozofką, ekonomistką i działaczką ruchu robotniczego. Urodziła się w Zamościu w rodzinie żydowskiej, młodość spędziła w Warszawie, a następnie studiowała i działała politycznie w Szwajcarii oraz w Niemczech. Była współzałożycielką Komunistycznej Partii Niemiec i jedną z czołowych postaci europejskiej lewicy rewolucyjnej.

Jej myśl polityczna obejmowała m.in. krytykę autorytaryzmu w ruchu socjalistycznym oraz sprzeciw wobec ograniczania swobód obywatelskich. Cytat „Wolność jest zawsze wolnością dla myślących inaczej” pochodzi z jej tekstów polemicznych z okresu rewolucji rosyjskiej i do dziś pozostaje jednym z najczęściej przywoływanych fragmentów jej dorobku. Postać Luksemburg budzi w Polsce i Europie zróżnicowane oceny – od uznania dla jej wkładu w rozwój myśli politycznej po krytykę związaną z jej rewolucyjną działalnością.

Wydarzenia towarzyszące

O godzinie 18:00 w sali kinowej Zamojskiej Akademii Kultury przy ul. Akademickiej 8 odbędzie się pokaz filmu Róża Luksemburg w reżyserii Margarethe von Trotta. Film z 1986 roku jest biograficznym portretem działaczki i stanowi jedną z najważniejszych prób filmowego ujęcia jej życia i działalności.

Organizatorzy zapowiadają, że celem wydarzenia jest przybliżenie biografii Róży Luksemburg w kontekście historycznym oraz refleksja nad znaczeniem jej myśli politycznej we współczesnej debacie publicznej. Konferencja ma charakter otwarty i łączy elementy dyskusji naukowej, upamiętnienia historycznego oraz prezentacji kulturalnej. Spotkanie w Zamościu wpisuje się w szerszy nurt inicjatyw podejmujących temat lokalnych postaci o międzynarodowym znaczeniu, których działalność wywarła wpływ na historię Europy przełomu XIX i XX wieku.