Dzień Wymiaru Sprawiedliwości ustanowiony został przez Europejskie Stowarzyszenie MEDEL „Sędziowie i Prokuratorzy na rzecz Demokratycznej Wolności” w upamiętnieniu tragicznej śmierci włoskiego Sędziego śledczego Giovanniego Falcone. Wybitny włoski prawnik Sędzia Giovanni Falcone zginął w zamachu bombowym wraz z żoną Sędzią Francescą Morvillo Falcone oraz z trzema funkcjonariuszami włoskiej Policji ochraniającymi w podróży sędziowskie małżeństwo. Zamach na Sędziego Falcone przeprowadzony został w dniu 23 maja 2012 r. we włoskiej miejscowości Capaci w rejonie Sycylii na rozkaz szefa Cosa Nostry najstarszej na świecie organizacji przestępczej Salvatore Riina.

Sędzia Giovanni Falcone całe swoje życie osobiste, rodzinne i zawodowe poświęcił bezkompromisowej walce o sprawiedliwość. W swoich niezrównanych i skutecznych działaniach w wykrywaniu i osądzeniu wielu przedstawicieli - wówczas hermetycznej - włoskich mafii przestępczych był i jest niedoścignionym wzorcem sędziego i prokuratora.

Sędzia Falcone w swojej służbie zawodowej prawa i wolności każdego człowieka przedkładał ponad inne wartości ponosząc najwyższą - cenę życia własnego, życia żony oraz życia trzech funkcjonariuszy Policji włoskiej, którzy ochraniali podróżujące małżeństwo sędziowskie.

Dzień Wymiaru Sprawiedliwości jest Świętem międzynarodowym ustanowionym w 2012 r. i obchodzonym corocznie - poczynając od roku 2013 - przez sędziów, prokuratorów, adwokatów i radców prawnych, przez instytucje oraz organy wymiaru sprawiedliwości a także organizacje i stowarzyszenia skupiające prawników we wszystkich państwach Europy oraz wielu innych państwach świata.

Data ustanowionego Święta - Dnia Wymiaru Sprawiedliwości w dniu 23 maja każdego roku przypada na dzień zaplanowanego i wykonanego zamachu na życie Sędziego Giovanniego Falcone.

Na znak solidarności oraz w celu poszerzania świadomości prawnej i kultury prawnej społeczeństw Europy 23 maja każdego roku obchodzimy Dzień Wymiaru Sprawiedliwości jako dzień edukacji adresowanej do wszystkich obywateli.

Święto Wymiaru Sprawiedliwości jest okazją przybliżenia wiedzy o funkcjonowaniu polskich i wspólnotowych organów wymiaru sprawiedliwości, pracy sądów, wiedzy o zawodach prawniczych oraz o alternatywnych do postępowań sądowych sposobach rozwiązywania sporów.

Symbolem Święta jest fioletowa wstążka noszona jako przypinka oraz fioletowa wstęga rozwieszana w miejscach związanych z wymiarem sprawiedliwości, w budynkach oraz na stronach internetowych sądów powszechnych a także Sądu Najwyższego. Są to symbole przypominające, że prawo po to jest by gwarantować obywatelom bezpieczeństwo i wolność. Gwarancję ochrony konstytucyjnych praw i wolności zapewniają w Polsce organy powołany do sprawowania wymiaru sprawiedliwości – w tym sądy powszechne.

W bieżącym roku Światowy Dzień Wymiaru Sprawiedliwości obchodzony będzie już po raz czternasty. Sądy rejonowe, sądy okręgowe oraz sądy apelacyjne tworzące w polskim porządku prawnym system sądownictwa powszechnego, Sąd Najwyższy oraz Ministerstwo Sprawiedliwości włączają się w obchody Dnia Wymiaru Sprawiedliwości w naszym kraju poprzez popularyzację tego Święta oraz edukację prawną.

Dzień 23 maja 2026 r. - w wielu sądach w Polsce wzorem lat ubiegłych- będzie dniem otwartym dla wszystkich zainteresowanych warunkami pracy sędziów oraz urzędników sądowych a także urządzeniem i wyposażeniem sal rozpraw, gabinetów sędziów, czytelni, bibliotek sądowych, biur obsługi interesantów, pokoi wysłuchań małoletnich i innych niedostępnych na co dzień pomieszczeń zapewniających sprawną obsługę interesantów oraz przeprowadzanych rozpraw. Sędziowie i urzędnicy sądowi a także adwokaci i radcowie prawni świadczący na co dzień usługi prawne na rzecz obywateli włączają się w obchody Dnia Wymiaru Sprawiedliwości organizując spotkania, wykłady, pogadanki na temat funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości w Polsce, zawodów prawniczych, sposobu dochodzenia do zawodu sędziego sądu powszechnego, sędziego Sądu Najwyższego, Sędziego Trybunału Konstytucyjnego oraz drogi do zdobycia zawodu adwokata, radcy prawnego i notariusza a także kuratora sądowego, referendarza sądowego, asystenta sędziego oraz urzędnika sądowego.

Szczegółowe informacje na temat programów wydarzeń dotyczących sposobu obchodów w dniu 23 maja 2026 r. Dnia Wymiaru Sprawiedliwości w poszczególnych sądach i instytucjach związanych z funkcjonowaniem wymiaru sprawiedliwości w naszym kraju dostępne będą na stronach internetowych wszystkich 377 sądów powszechnych, obecnie funkcjonujących w Polsce, a także na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości, Sądu Najwyższego i korporacji prawniczych.

Wszyscy zainteresowani tematyką Święta Wymiaru Sprawiedliwości mają więc możliwość skorzystać z oferty edukacyjnej przewidzianej na dzień 23 maja 2026 roku.