MKiŚ: Susza i lokalna energetyka – wiceminister Ćwik w Zielonej Górze

- Ministerstwo Klimatu i Środowiska informuje:

O przeciwdziałaniu suszy i rozwoju lokalnej energetyki. Wiceminister Sławomir Ćwik na konferencji w Zielonej Górze

Jak skutecznie chronić Lubuskie przed suszą i budować niezależność energetyczną? To główne pytania, na które odpowiedzi szukali uczestnicy konferencji „Zielona transformacja w Województwie Lubuskim”, która odbyła się 12 października 2026 r. w Zielonej Górze. Wydarzenie otworzył sekretarz stanu Sławomir Ćwik.

Najważniejsze informacje:

Ochrona zasobów wodnych i ograniczanie skutków suszy mają bezpośrednie znaczenie dla mieszkańców, rolnictwa, gospodarki oraz rozwoju regionów. Skuteczne przeciwdziałanie suszy wymaga zarówno odpowiedzialnego gospodarowania wodą, jak i współpracy administracji rządowej, samorządów, instytucji publicznych oraz społeczności lokalnych. Spółdzielnie energetyczne umożliwiają lokalnym społecznościom wspólne wytwarzanie i wykorzystywanie energii, w szczególności pochodzącej z odnawialnych źródeł.

Rozwój energetyki obywatelskiej może wspierać lokalne bezpieczeństwo energetyczne i zwiększać udział mieszkańców, samorządów oraz przedsiębiorców w transformacji energetycznej. Wdrażanie zielonej transformacji powinno łączyć cele klimatyczne i środowiskowe z potrzebami mieszkańców oraz możliwościami rozwoju poszczególnych regionów.

Ochrona zasobów wodnych i przeciwdziałanie suszy

Jednym z głównych tematów konferencji było przeciwdziałanie suszy i ochrona zasobów wodnych w warunkach zmieniającego się klimatu. Uczestnicy rozmawiali o działaniach, które mogą pomóc regionom lepiej przygotować się na okresy niedoboru wody oraz ograniczać ich skutki dla mieszkańców, rolnictwa, środowiska i gospodarki.

W swoim wystąpieniu inauguracyjnym wiceminister Sławomir Ćwik podkreślił znaczenie odpowiedzialnego gospodarowania wodą, zwiększania odporności regionów na skutki zmian klimatu oraz współpracy administracji rządowej z samorządami i instytucjami działającymi na rzecz ochrony środowiska.

Woda może być nawet ważniejsza niż złoto, bo bez złota można żyć, a bez wody nie. Zanim problem suszy dotknie Wisły, wysychają już strumyki, strumienie i stawy, a wraz z nimi obumiera całe ekosystemy. Skutki suszy hydrologicznej coraz mocniej odczuwają także rolnicy, których pola rokrocznie wysychają, a plony maleją. Dlatego tak ważne jest, abyśmy już dziś przeciwdziałali tym zjawiskom - powiedział wiceminister Sławomir Ćwik.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska realizuje działania służące zwiększaniu odporności kraju na skutki suszy i zmian klimatu. Prowadzone są m.in. prace nad Krajową Strategią Adaptacji, w której gospodarka wodna stanowi jeden z priorytetowych obszarów interwencji. Na działania związane z adaptacją do zmian klimatu, w tym przeciwdziałaniem skutkom suszy, przeznaczono łącznie ok. 9 mld zł.

Istotnym elementem tych działań jest również rozwijanie współpracy między administracją rządową, samorządami i instytucjami odpowiedzialnymi za gospodarkę wodną. Ministerstwo wspiera tworzenie regionalnych partnerstw, których celem jest wspólne planowanie działań służących odbudowie zasobów wodnych i ograniczaniu skutków zmian klimatu.

Panel poświęcony gospodarce wodnej był okazją do wymiany wiedzy i doświadczeń dotyczących ochrony zasobów wodnych oraz działań adaptacyjnych związanych ze zmianami klimatu. W programie konferencji przewidziano osobny panel merytoryczny dotyczący przeciwdziałania suszy i ochrony zasobów wodnych w obliczu kryzysu wodnego.

Lokalna energia dzięki współpracy

Drugim głównym obszarem tematycznym wydarzenia był rozwój spółdzielni energetycznych. Taka forma współpracy pozwala mieszkańcom, samorządom i lokalnym przedsiębiorcom wspólnie wytwarzać oraz wykorzystywać energię, przede wszystkim ze źródeł odnawialnych. Uczestnicy konferencji rozmawiali o możliwościach rozwoju i finansowania spółdzielni energetycznych, a także o roli Projektu Doradztwa Energetycznego we wspieraniu energetyki obywatelskiej.

Spółdzielnie energetyczne są ważnym elementem rozwoju energetyki rozproszonej. Według stanu na 6 października 2026 r. w wykazie Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa znajdowało się 879 spółdzielni energetycznych. Ministerstwo Klimatu i Środowiska wspiera rozwój tego sektora m.in. poprzez działania legislacyjne oraz instrumenty finansowe realizowane w ramach Krajowego Planu Odbudowy i programu „Energia dla Wsi”.

Na poziomie tych najmniejszych jednostek samorządu terytorialnego spółdzielnie energetyczne będą zachęcały wszystkich do dbania o bezpieczeństwo energetyczne także we własnym zakresie, ale z korzyścią dla lokalnej społeczności. Celem jest to, aby w jak największym stopniu te spółdzielnie się samobilansowały, (...) co pozwoli z jednej strony na zapewnienie większego bezpieczeństwa, a z drugiej na to, aby ta energia była tańsza - powiedział wiceminister Sławomir Ćwik.

Rozwój takich inicjatyw może sprzyjać lepszemu wykorzystywaniu lokalnych zasobów energii odnawialnej, zwiększać zaangażowanie mieszkańców w transformację energetyczną oraz wzmacniać bezpieczeństwo energetyczne na poziomie lokalnym.

Wydarzenie zorganizowały Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Zielonej Górze oraz Centra Badawczo-Rozwojowe Uniwersytetu Zielonogórskiego. Konferencja została zrealizowana w ramach Projektu Doradztwa Energetycznego, finansowanego z programu FEnIKS 2021-2027.

kom/ kpr/ ktl/