Dziś w kraju i na świecie (czwartek, 5 marca)

Dziś jest czwartek, sześćdziesiąty czwarty dzień w roku. Wschód słońca o godz. 6.16, zachód o 17.20. Imieniny obchodzą: Oliwia, Adrian, Adrianna, Marek, Krzysztof, Jan, Wacław, Fryderyk, Jeremiasz, Teofil i Konon.

# # #

410 lat temu (1616 r.) na indeks ksiąg zakazanych przez Kościół katolicki wpisana została książka Mikołaja Kopernika „De revolutionibus orbium coelestium” ("O obrotach sfer niebieskich"). Choć Kościół z czasem zmienił swoje podejście wobec heliocentryzmu, przychylając się do jego uznania w XVIII wieku, dzieło Kopernika pozostało formalnie w indeksie aż do 1828 roku;

213 lat temu (1813 r.) w Petersburgu urodził się Kazimierz Stanisław Gzowski (zm. 1898), działający w Kanadzie inżynier budowlany, projektant dróg, linii kolejowych, kanałów i mostów; założyciel parku narodowego na obszarze wodospadu Niagara i jego pierwszy prezes;

155 lat temu (1871 r.) w Zamościu urodziła się Róża Luksemburg (zm. 1919), działaczka polskiego i niemieckiego ruchu robotniczego, ekonomistka; współzałożycielka SDKPiL (1893); należała do przywódców niemieckiej SPD i II Międzynarodówki; współzałożycielka Związku Spartakusa i KPD;

125 lat temu (1901 r.) w Gwoźnicy koło Strzyżowa urodził się Julian Przyboś (zm. 1970), poeta awangardowy, eseista, teoretyk literatury, członek POW, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej;

86 lat temu (1940 r.) na wniosek szefa NKWD Ławrientija Berii Biuro Polityczne KC WKP(b) podjęło uchwałę o rozstrzelaniu polskich oficerów więzionych w obozach na terenie Związku Sowieckiego oraz polskich więźniów przetrzymywanych przez NKWD na obszarze przedwojennych wschodnich województw Rzeczypospolitej; w wyniku tej decyzji zgładzono około 22 tys. obywateli polskich;

80 lat temu (1946 r.) w Fulton w Stanach Zjednoczonych Winston Churchill wygłosił słynne przemówienie, podczas którego odnosząc się do kwestii sowieckiej kontroli nad częścią Europy powiedział: „Od Szczecina nad Bałtykiem po Triest nad Adriatykiem przecina kontynent żelazna kurtyna”;

73 lata temu (1953 r.) zmarł Józef Stalin (ur. 1878), wieloletni dyktator Związku Radzieckiego, zbrodniarz wojenny odpowiedzialny za śmierć milionów ludzi;

36 lat temu (1990 r.) w Warszawie zmarł prof. Klemens Szaniawski (ur. 1925), filozof, logik, żołnierz AK, uczestnik Powstania Warszawskiego;

33 lata temu (1993 r.) w Słupsku zmarł Mieczysław Kościelniak (ur. 1912), malarz, grafik; więzień KL Auschwitz, autor około 300 prac narysowanych w obozie, dokumentujących życie więźniów;

13 lat temu (2013 r.) czterech polskich himalaistów: Adam Bielecki, Artur Małek, Maciej Berbeka i Tomasz Kowalski stanęło na szczycie niezdobytego do tej pory zimą ośmiotysięcznika Broad Peak w Karakorum; dwaj ostatni nie zdołali jednak powrócić na noc do obozu, 8 marca zostali uznani za zmarłych.

# # #

KRAJ

# # #

Dziś oficjalną wizytę w Polsce złoży prezydent Rumunii Nicusor Dan wraz z pierwszą damą Mirabelą Gradinaru, którzy zostaną powitani na dziedzińcu Pałacu Prezydenckiego przez polską parę prezydencką - Karola Nawrockiego i Martę Nawrocką. Następnie planowane jest spotkanie obu par prezydenckich, spotkanie „w cztery oczy” Karola Nawrockiego i Nicusora Dana oraz spotkanie plenarne pod ich przewodnictwem. Po zakończeniu rozmów odbędzie się konferencja prasowa.

Po południu prezydent Dan spotka się z marszałkami Sejmu i Senatu Włodzimierzem Czarzastym i Małgorzatą Kidawą-Błońską.

kos/ par/

# # #

Dziś weszły w życie przepisy o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Ograniczeniu ulegają świadczenia socjalne i zdrowotne.

Nowe przepisy stopniowo wygaszać będą specjalne regulacje dla uchodźców z Ukrainy. Jednocześnie regulacja przedłuża legalność pobytu osób uciekających przed wojną oraz obywateli Ukrainy, których dokumenty pobytowe były przedłużane w związku z konfliktem. Rozwiązanie to umożliwi im w okresie do 4 marca 2027 r. złożenie wniosku o legalny pobyt. Do końca bieżącego roku szkolnego utrzymane zostanie finansowanie dodatkowych zadań w szkołach, transportu i pomocy materialnej dla ukraińskich uczniów.

mchom/

# # #

Przed sądem rejonowym dla Warszawy-Pragi Południe odbędzie się dziś trzecia rozprawa w procesie europosła Grzegorza Brauna w sprawie dotyczącej m.in. zgaszenia gaśnicą świec chanukowych w Sejmie w grudniu 2023 r.

Oskarżony będzie kończyć składanie wyjaśnień rozpoczętych jeszcze w grudniu ub.r. i kontynuowanych podczas lutowej rozprawy. Następnie zaplanowane zostało przesłuchanie Magdaleny Gudzińskiej-Adamczyk, na którą podczas uroczystości w Sejmie w 2023 r. europoseł skierował strumień gaśnicy. W marcu br. zaplanowano jeszcze dwa posiedzenia sądu w tej sprawie.

Łącznie akt oskarżenia zawiera siedem zarzutów, a niektóre z nich są zagrożone karą do pięciu lat pozbawienia wolności.

ef/

# # #

Sąd Okręgowy w Olsztynie ma dziś ogłosić wyrok w sprawie apelacyjnej Pawła K., oskarżonego o spowodowanie wypadku, w którym zginęły dwie kobiety.

Łódzki adwokat, znany z określenia auta ofiar jako „trumny na kółkach”, został w kwietniu ubiegłego roku nieprawomocnie skazany w I instancji na dwa lata więzienia i pięcioletni zakaz prowadzenia pojazdów. Apelacje od tego wyroku złożyli zarówno obrońcy, jak prokuratura i pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych.

Według aktu oskarżenia, Paweł K., we wrześniu 2021 roku, kierując Mercedesem naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, przekroczył podwójną linię ciągłą na drodze Barczewo-Jeziorany i zjechał na przeciwny pas ruchu. Tym doprowadził do nieumyślnego wypadku drogowego – zderzenia z jadącym z przeciwka Audi 80. W rezultacie kierująca i pasażerka Audi zginęły na miejscu.

Niedługo po wypadku Paweł K. zamieścił w mediach społecznościowych film, w którym stwierdził, że była to konfrontacja bezpiecznego samochodu z "trumną na kółkach" i m.in. dlatego te kobiety zginęły. Wypowiedź zbulwersowała opinię publiczną.(PAP)

mbo/ ali/

# # #

ZAGRANICA

Czwartek jest szóstym dniem operacji wojskowej Izraela i USA przeciwko Iranowi. 28 lutego rano Izrael i USA rozpoczęły naloty na cele w Iranie. Teheran w odpowiedzi zaatakował kilka państw w regionie, w tym mieszczące się tam bazy amerykańskie. W nalotach USA i Izraela zginął m.in. najwyższy przywódca Iranu Ali Chamenei. W związku z ciągłymi atakami odwołano wiele lotów w regionie, a niektóre kraje rozpoczęły ewakuację swoich obywateli z Bliskiego Wschodu.

W Brukseli odbędzie się w czwartek posiedzenie ministrów spraw wewnętrznych państw UE. Przedstawiciele krajów członkowskich skoncentrują się na aktualnym stanie strefy Schengen. Ministrowie omówią również stan wdrażania paktu migracyjnego.

Polskę reprezentować będzie wiceminister spraw wewnętrznych Czesław Mroczek.

# # #

hkdw/ js/

Newsroom PAP