materiały partnera
Przepływ wsteczny medium w rurociągu potrafi w kilka sekund zniszczyć pompę, zalać wymiennik ciepła albo skazić sieć wody pitnej cofniętą wodą z instalacji technologicznej. Producent z Ścinawki Średniej, działający od ponad 75 lat na rynku europejskim, dostarcza komponenty zaprojektowane wyłącznie do blokowania niekontrolowanego cofania się cieczy i gazów. Poniżej znajdziesz szczegółowy przegląd serii zCHE i zBAC wraz z parametrami technicznymi, materiałami wykonania oraz typowymi obszarami montażu w energetyce, ciepłownictwie i sieciach wodociągowych.
Niekontrolowany przepływ wsteczny stanowi jedno z najczęstszych zagrożeń w instalacjach pompowych i ciśnieniowych. Element odcinający, który otwiera się wyłącznie pod naporem strumienia płynącego we właściwym kierunku i samoczynnie zamyka, gdy ciśnienie po stronie wylotowej zaczyna wypychać medium z powrotem, nosi nazwę zaworu zwrotnego. Bez tego komponentu pompy, wymienniki, sprężarki oraz kotły narażone są na uderzenia hydrauliczne, pracę wsteczną wirnika i uszkodzenia mechaniczne wymagające kosztownych przestojów produkcyjnych. Seria zCHE obejmuje kilka grup konstrukcyjnych odpowiadających różnym charakterystykom pracy. Wersje klapowe (swing check) sprawdzają się w rurociągach o dużych przekrojach i niskich oporach przepływu, modele grzybkowe (lift check) zapewniają szczelne zamknięcie przy wysokich różnicach ciśnień, warianty płytkowe (wafer) cechuje kompaktowa zabudowa międzykołnierzowa, natomiast konstrukcje kulowe i dwupłytkowe znajdują zastosowanie tam, gdzie projektant musi pogodzić ograniczoną przestrzeń montażową z dużą przepustowością. Każdy zawór zwrotny dobiera się indywidualnie pod kątem prędkości przepływu, charakteru medium oraz wymaganego czasu zamknięcia.
Zakres parametrów technicznych obejmuje średnice nominalne od DN 15 do DN 350 oraz ciśnienie robocze od 10 do 40 barów. Wybrane modele pracują w temperaturach sięgających 450°C, co umożliwia montaż w obiegach pary, oleju termicznego oraz w blokach energetycznych. Korpusy wykonywane są z żeliwa szarego, żeliwa sferoidalnego, stali węglowej oraz stali nierdzewnej, w zależności od agresywności medium. Dyski produkowane są ze stali nierdzewnej lub brązu, a uszczelnienia w wariantach EPDM, PTFE, grafit albo w wersji metal-metal. Tak skonfigurowana armatura przemysłowa osiąga klasę szczelności A według normy EN 12266-1 i wytrzymuje wieloletnią pracę bezobsługową w wymagających środowiskach chemicznych i energetycznych. Obszary montażu serii zCHE rozciągają się od sieci wodociągowych, gdzie zaporowy zawór zwrotny zapobiega cofaniu się wody w odcinkach dystrybucyjnych, przez instalacje HVAC zapewniające jednokierunkowy obieg czynnika grzewczego i chłodniczego, po układy sprężonego powietrza, obiegi parowe oraz instalacje technologiczne w chemii, energetyce zawodowej, przetwórstwie spożywczym i farmacji. Zoptymalizowane ścieżki przepływu wewnątrz korpusu ograniczają spadki ciśnienia, a zgodność przyłączy z normami EN 1092 oraz BSP skraca czas montażu i pozwala na łatwą wymianę w istniejących rurociągach bez modyfikacji rurociągu po stronie sieci.
Zabezpieczenie sieci wodociągowej przed wtórnym skażeniem wymaga komponentu o nieco innej konstrukcji niż klasyczna armatura odcinająca przepływ wsteczny. Zawór zwrotny antyskażeniowy spełnia rolę bariery hydraulicznej pomiędzy siecią wody pitnej a instalacjami wewnętrznymi budynku, w których medium mogło ulec zmianie parametrów fizykochemicznych albo zostać czasowo zanieczyszczone. Model zBAC Fig. 408 wpisuje się w klasę ochrony EA według normy EN 1717, dotyczącej zabezpieczeń przed przepływami zwrotnymi w sieciach wody przeznaczonej do spożycia. Konstrukcja modelu Fig. 408 wykonana została z żeliwa szarego, co zapewnia odporność mechaniczną przy zachowaniu rozsądnej masy korpusu w średnicach od DN 50 do DN 200. Ciśnienie nominalne wynosi 16 bar, a zakres temperatury pracy mieści się w przedziale od –10°C do +70°C, co pokrywa typowe parametry sieci wodociągowych oraz instalacji ciepłej wody użytkowej. Dane techniczne komponentu zostały opublikowane w aktualnych bibliotekach programów obliczeniowych Instal-therm, Instal-san, Audytor C.O. 3.8 oraz Audytor H2O 1.5, co skraca etap projektowania w biurach inżynierskich i ułatwia dobór armatury pod konkretną instalację.
Cechy użytkowe Fig. 408 obejmują możliwość pracy w dowolnym położeniu montażowym, niewielkie straty ciśnienia oraz brak konieczności okresowej konserwacji. Konstrukcja zapobiega cofaniu się zanieczyszczonego medium do sieci wodociągowej, a prosty mechanizm zamykający redukuje ryzyko zacięcia po dłuższym okresie pracy. Łatwość montażu i obsługi sprawia, że tego typu zawór antyskażeniowy znajduje miejsce w przyłączach budynków wielorodzinnych, obiektach użyteczności publicznej, szpitalach, zakładach przemysłu spożywczego oraz wszędzie tam, gdzie przepisy sanitarne nakazują rozdzielenie sieci miejskiej od instalacji wewnętrznych. Komponent posiada atest higieniczny PZH oraz krajową deklarację właściwości użytkowych potwierdzającą zgodność z wymaganiami dla armatury przeznaczonej do kontaktu z wodą pitną. Spółka ZETKAMA, jeden z większych europejskich producentów armatury przemysłowej z własną odlewnią żeliwa, wytwarza zarówno klasyczne zawory zwrotne serii zCHE, jak i zabezpieczenia antyskażeniowe zBAC w jednym zakładzie w Polsce. Pozwala to na pełną kontrolę procesu od stopionego żeliwa po gotowy wyrób oraz na zachowanie jednolitych standardów jakościowych w obu liniach produktowych. Eksport do ponad 75 krajów oraz rozbudowana sieć dystrybucji krajowej ułatwiają dostęp do dokumentacji technicznej, plików CAD 2D i 3D, kart katalogowych i bibliotek obliczeniowych, które wspierają projektantów na etapie doboru komponentu pod parametry konkretnej instalacji.
