materiały partnera
Stabilność instalacji przemysłowej zależy od trzech rzeczy: kontroli poziomu medium, jednokierunkowego przepływu i ochrony przed nadciśnieniem. Każdy z tych obszarów obsługuje inna grupa armatury, a źle dobrany element potrafi zatrzymać produkcję lub uszkodzić urządzenia warte miliony. Firma ZETKAMA, działająca od ponad 75 lat producent armatury z własną odlewnią żeliwa, dostarcza komponenty zaprojektowane pod konkretne parametry pracy. Poniżej znajdziesz przegląd serii zFLO, zCHE i zARMAK wraz z parametrami technicznymi i zastosowaniami.
Utrzymanie zadanego poziomu cieczy w zbiorniku bez udziału operatora wymaga prostego, sprawdzonego mechanizmu. Tę funkcję realizują zawory pływakowe z serii zFLO, których działanie opiera się na pływaku unoszącym się na powierzchni medium. Gdy poziom rośnie, pływak inicjuje zamknięcie dopływu, a przy spadku otwiera przepływ ponownie. Urządzenia te zabezpieczają zbiornik przed przelaniem oraz przed opróżnieniem poniżej minimum technologicznego, jednak nie pełnią roli regulatora przepływu w rurociągu. Seria zFLO obejmuje dwa modele kołnierzowe wykonane z żeliwa szarego z powłoką epoksydową, zabezpieczającą przed korozją. Model Fig. 272 obsługuje media o temperaturze do 80°C i sprawdza się w standardowych zbiornikach wody pitnej oraz przemysłowej. Wersja Fig. 274 wytrzymuje temperaturę do 120°C i pracuje w instalacjach ciepłowniczych oraz w wymagających procesach technologicznych. Oba warianty oferują średnice DN 25–80 mm, ciśnienie nominalne PN 10 i przyłącza kołnierzowe według normy EN 1092-2. Tak skonstruowane zawory pływakowe znajdują zastosowanie w systemach chłodniczych, instalacjach wody technologicznej, obiektach przemysłu chemicznego, spożywczego oraz energetycznego, gdzie ciągłość pracy wymaga stabilnego poziomu medium.
Drugą grupą armatury odpowiedzialnej za kontrolę kierunku przepływu są zawory zwrotne serii zCHE. Otwierają się pod naporem strumienia płynącego we właściwą stronę i samoczynnie zamykają w momencie, gdy ciśnienie po stronie wylotowej zaczyna wypychać medium z powrotem. Bez tego zabezpieczenia pompy, wymienniki ciepła i sprężarki narażone są na uderzenia hydrauliczne oraz pracę wsteczną prowadzącą do uszkodzeń mechanicznych. Producent oferuje typy klapowe (swing check), grzybkowe (lift check), płytkowe (wafer), kulowe oraz dwupłytkowe, dzięki czemu projektant dobiera konstrukcję pasującą do średnicy rurociągu, charakteru medium i przestrzeni montażowej. Zakres parametrów obejmuje średnice od DN 15 do DN 350 oraz ciśnienie nominalne od 10 do 40 barów. Część modeli pracuje w temperaturach sięgających 450°C, co umożliwia montaż w obiegach pary i oleju termicznego. Korpusy wykonano z żeliwa szarego, żeliwa sferoidalnego, stali węglowej lub nierdzewnej, dyski ze stali nierdzewnej albo brązu, uszczelnienia z EPDM, PTFE, grafitu lub w wersji metal-metal. Tak zaprojektowane zawory zwrotne osiągają klasę szczelności A według EN 12266-1 i pracują bezobsługowo przez wiele lat. Trafiają do sieci wodociągowych, instalacji HVAC, układów sprężonego powietrza oraz aplikacji w energetyce, chemii i przetwórstwie spożywczym.
Ostatnią linię obrony przed przekroczeniem dopuszczalnego ciśnienia stanowi zawór bezpieczeństwa typu sprężynowego. Działa w pełni mechanicznie, bez zasilania zewnętrznego, energii sterującej ani sygnału z układu automatyki. Gdy ciśnienie medium przekroczy nastawę sprężyny, grzyb unosi się i odprowadza nadmiar czynnika poza instalację, a po ustabilizowaniu warunków zamyka się samoczynnie. Ta prostota działania decyduje o tym, że właśnie zawory bezpieczeństwa sprężynowe stanowią podstawowy element zabezpieczeń kotłów, zbiorników ciśnieniowych, rurociągów pary oraz instalacji gazów technicznych. Seria zARMAK obejmuje trzy główne grupy konstrukcyjne. Wersje pełnoskokowe otwierają się szybko na pełen przekrój przepustowy i obsługują duże wydatki w sytuacjach awaryjnych w energetyce, chemii oraz ciepłownictwie. Warianty proporcjonalne otwierają się stopniowo wraz ze wzrostem ciśnienia, co znajduje zastosowanie w chłodnictwie, układach sprężonego powietrza i systemach HVAC, gdzie potrzebne jest płynne upuszczanie medium. Modele ciężarkowe, otwierane przez dźwignię z obciążnikiem, służą do niskociśnieniowych instalacji pary lub powietrza. Wszystkie typy dostępne są w wykonaniu kołnierzowym, gwintowanym, kombinowanym oraz do wspawania.
Zakres parametrów technicznych jest szeroki: ciśnienie nastawy od 0,1 do 95 bar, temperatura pracy od –196°C do +538°C, średnice nominalne od DN 10 do DN 400. Korpusy wykonywane są z mosiądzu, żeliwa szarego, żeliwa sferoidalnego, staliwa węglowego oraz staliwa kwasoodpornego, a uszczelnienie realizowane jest w wersji metal-metal lub z doszczelnieniem miękkim NBR albo EPDM. Producent oferuje również wykonania gazoszczelne i wybrane modele w wersji morskiej, dostosowane do mediów agresywnych chemicznie i specjalnych warunków eksploatacji. Każdy zawór bezpieczeństwa zARMAK powstaje zgodnie z normą EN ISO 4126-1 i przechodzi kontrolę jakości oraz próby szczelności według EN 12266-1. Wyroby posiadają dopuszczenia jednostek notyfikowanych TÜV NORD (0045) oraz UDT CERT (1433), a wybrane warianty otrzymały oznaczenia CE, UKCA i ASME UV. Dzięki temu armatura ta trafia do projektów objętych dyrektywą PED i podlegających dozorowi technicznemu. Aplikacje obejmują rafinerie, instalacje parowe, ciepłownictwo, przemysł okrętowy, farmaceutyczny i spożywczy oraz układy z mediami obojętnymi i lekko agresywnymi. Pełnoskokowa konstrukcja z dźwignią ręczną lub funkcją zewnętrznego podnoszenia grzyba pozwala na okresowe testowanie zaworu bez demontażu z rurociągu, co skraca przeglądy techniczne i ułatwia utrzymanie ruchu w instalacjach pracujących w trybie ciągłym.
