Unia Europejska chce zlikwidować dopłaty do tytoniu. 15 tys. polskich plantatorów niechybnie czeka wówczas plajta, bo uprawa będzie zupełnie nieopłacalna. Rolnicy szykują się do protestu

Unijna dopłata do tytoniu jest dzisiaj większa niż cena, jaką plantatorzy dostają za surowiec w punktach skupu. Za kilogram liści w najlepszej klasie, firmy tytoniowe płacą góra sześć zł, tymczasem unijne wsparcie to 2,4 euro do kilograma, czyli ponad 8 zł (w państwach „starej” Unii rolnicy dostają jeszcze więcej - ponad 3 euro).

Bez unijnej dopłaty uprawa tytoniu nie będzie opłacalna. Tymczasem Polska obok Włoch i Grecji jest jednym z największych producentów tytoniu w Unii. Polscy plantatorzy obsadzają tytoniem ok. 20 tys. hektarów, produkując ok. 50 tys. ton liści. Lubelszczyzna jest prawdziwym tytoniowym zagłębiem - tu produkuje się ponad 1/3 krajowego surowca.
- Kilkanaście tysięcy polskich plantatorów, a także ich rodzin nie będzie miało z czego żyć. Czeka nas nędza - twierdzi Józef Pluskwa, plantator z Łukowej i członek Zarządu Łukowskiej Grupy Producentów Tytoniu.

Pluskwa tłumaczy, że uprawa tytoniu to wąska specjalizacja i nie można ot tak przestawić się na inną produkcję.
- Jedna suszarnia do liści kosztowała ok. 50 tys. zł, a niektórzy plantatorzy mają ich nawet po kilka - wylicza Pluskwa. - Zainwestowali w tunele do produkcji sadzonek, maszyny do wysadzania roślin i zbioru liści. Przeciętny plantator wydał na ten sprzęt ogromne pieniądze - idące w setki tysięcy złotych. Co zrobimy z tymi urządzeniami, jak tytoniarstwo padnie? Przecież nikt ich nie będzie chciał odkupić?

Plantatorzy podkreślają, że uprawa tytoniu jest bardzo pracochłonna, dlatego dawała pracę i utrzymanie całym rodzinom.
- Gospodarstwa w naszej gminie są niewielkie - przeciętnie mają 5-7 hektarów. Bez tytoniu ciężko będzie na nich utrzymać się. W dodatku gleby są u nas słabe. Tytoń na nich rośnie i ma nawet wysoką jakość - głównie dzięki naszemu wielopokoleniowemu doświadczeniu i wiedzy. Poza tytoniem niewiele można tu uprawiać - martwi się Józef Grzyb, prezes Łukowskiej Grupy Producentów Tytoniu.

Na razie tylko plantatorzy z nowych krajów unijnych mają być pozbawieni dopłat. Miałyby one zniknąć już w 2010 roku. W „starych” krajach unijnych rolnicy braliby dopłaty aż do 2013 roku.

Plantatorzy mówią, że zdają sobie sprawę ze szkodliwości palenia dla zdrowia. Jednak dopóki palenie tytoniu jest legalne i legalna jest jego uprawa, to niech polscy plantatorzy na nim zarabiają, a nie ci z Chin czy Ameryki Południowej.
- Już teraz połowa tytoniu spalanego przez Polaków pochodzi spoza kraju - mówi prezes Grzyb.
- Decyzje o losie dopłat do tytoniu zapadną między 19 a 22 listopada - twierdzi Pluskwa. - Dlatego jedziemy do Brukseli. Liczymy, że uda się zmobilizować około tysiąca polskich plantatorów. Z tego co wiem, dołączą do nas rolnicy z Włoch, Grecji, Francji, Bułgarii, Niemiec, bo oni też martwią się o swoją przyszłość. Musimy pokazać naszą siłę. To jedyny sposób, by coś wywalczyć.

Pluskwa nie wie jeszcze, jakie „gadżety” nasi plantatorzy wezmą ze sobą. Może będzie to kilka bel tytoniu. Niech w Brukseli dowiedzą się jak pachnie dym z polskiego tytoniu.
- Grupy producenckie wysyłają 11 autokarów z plantatorami, do tego swoje autokary wysyłają związki plantatorów tytoniu - mówi Grzyb. - My wyjeżdżamy w poniedziałek wieczorem, transparenty są już gotowe, mamy też zarezerwowane noclegi. Dziewiętnastego listopada demonstrujemy w Brukseli.