Matka Boża Chełmska oficjalną patronką Chełma

Najświętsza Maryja Panna Chełmska została oficjalnie patronką miasta Chełm. Decyzję zatwierdziła Dykasteria ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów. Uroczyste ogłoszenie patronatu odbyło się 8 września, podczas odpustu w chełmskiej bazylice pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny. Mszy świętej przewodniczył nuncjusz apostolski w Polsce abp Guido Filipazzi.

Wydarzenie miało szczególny charakter dla mieszkańców Chełma i lokalnego Kościoła. Podczas uroczystości potwierdzono wielowiekową więź miasta z Matką Bożą Chełmską, której kult od stuleci zajmuje ważne miejsce w historii regionu. Nuncjusz apostolski przekazał uczestnikom uroczystości pozdrowienia oraz błogosławieństwo Ojca Świętego. Poprosił również o modlitwę w jego intencji.

– Ku Ojcu Świętemu kierujemy również naszą wdzięczność za decyzję o ogłoszeniu czczonej tu Najświętszej Maryi Panny patronką tego miasta – mówił abp Guido Filipazzi.

Apel o troskę o każde ludzkie życie

W homilii nuncjusz nawiązał do obchodzonego 8 września święta Narodzenia Najświętszej Maryi Panny. Przypominał, że każde narodziny wnoszą w życie rodziny nowe światło i nadzieję na przyszłość. Podkreślił, że narodziny Maryi są również wezwaniem do szczególnej troski o każde ludzkie życie.

– Nikt jeszcze nie zna drogi, jaką podąży to małe dziecko, ale wszyscy przeczuwają, że nowe życie jest darem Boga. Dlatego nie możemy pozostawać obojętnymi wobec zagrożeń wymierzonych w rodzące się życie – apelował papieski przedstawiciel.

Abp Filipazzi wskazywał między innymi na problem aborcji oraz na sposób myślenia, w którym życie dziecka postrzegane jest jako przeszkoda, a nie jako dar. Mówił także o kryzysie współczesnej rodziny. Nuncjusz zwrócił uwagę, że kryzys demograficzny, widoczny również w Polsce, nie jest wyłącznie problemem gospodarczym czy społecznym.

– Jest przede wszystkim wyrazem braku nadziei i zaufania do przyszłości. Ma także wymiar moralny i nieuchronnie wpływa na życie Kościoła – zaznaczył.

Jak zauważył, konsekwencją tych zjawisk jest między innymi spadająca liczba powołań oraz członków różnych wspólnot kościelnych.

Dziecko jest darem i nadzieją

W swojej homilii abp Guido Filipazzi zachęcał, aby każde dziecko postrzegać jako dar dla rodziny i nadzieję dla całego społeczeństwa. Podkreślił potrzebę budowania kultury życia, do której wielokrotnie nawoływał św. Jan Paweł II.

– Tylko w ten sposób będziemy mogli budować kulturę życia, o którą prosił św. Jan Paweł II i którą wskazywał jako prawdziwą odpowiedź na kulturę śmierci, otaczającą nas z wielu stron, często pod pozorem walki o wolność i prawa człowieka – mówił nuncjusz.

Oficjalne dekrety podczas uroczystości

Podczas sumy odpustowej bp Artur Miziński odczytał dekret Dykasterii ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, zatwierdzający wybór Najświętszej Maryi Panny Chełmskiej na patronkę miasta Chełm. Następnie bp Adam Bab odczytał dekret metropolity lubelskiego abp. Stanisława Budzika, ogłaszający patronat Matki Bożej Chełmskiej nad miastem. W dekrecie wskazano również, że 8 września będzie obchodzony jako święto patronalne miasta Chełm. Decyzja Watykanu jest potwierdzeniem wielowiekowej tradycji oraz żywego nabożeństwa mieszkańców Chełma do Matki Bożej Chełmskiej.

Wielowiekowy kult Matki Bożej Chełmskiej

Kult Matki Bożej Chełmskiej należy do najstarszych i najważniejszych tradycji religijnych związanych z Chełmem i całym regionem. Jej wizerunek przez stulecia był otaczany szczególną czcią i uznawany za znak opieki Maryi nad miastem oraz jego mieszkańcami. Czczona dziś w chełmskim sanktuarium ikona jest kopią oryginalnego obrazu, który obecnie znajduje się w Muzeum Ikony Wołyńskiej w Łucku. Historia wizerunku owiana jest licznymi legendami i przekazami sięgającymi początków chrześcijaństwa na tych ziemiach.

Według tradycji ikona miała trafić na Ruś pod koniec X wieku, a następnie zostać umieszczona w świątyni na chełmskiej Wysokiej Górce. Przez kolejne stulecia obraz był związany z najważniejszymi wydarzeniami religijnymi i historycznymi regionu.

W 1651 roku ikona miała towarzyszyć królowi Janowi Kazimierzowi podczas zwycięskiej bitwy pod Beresteczkiem. Z tego powodu zaczęto określać ją mianem „Madonny Wojennej”. Jej wstawiennictwa miał również szukać Tadeusz Kościuszko w czasie insurekcji w 1794 roku. Szczególnym wydarzeniem była uroczysta koronacja obrazu w 1765 roku papieskimi koronami, przysłanymi z Rzymu za zgodą papieża Klemensa XIII. Było to potwierdzenie ogromnego kultu, jakim Matka Boża Chełmska cieszyła się wśród wiernych. Losy oryginalnej ikony dramatycznie zmieniły się w 1915 roku, kiedy została wywieziona do Rosji. Przez wiele lat nie było wiadomo, gdzie się znajduje. Dziś oryginalny wizerunek przechowywany jest w Łucku, natomiast jego kopia pozostaje ważnym centrum kultu w Chełmie.

Fot. Anna Dąbrowska-Banaszek