Szewnia Dolna - Wojda - Kosobudy - "Jarugi" - Szczebrzeszyn, znaki (zasadniczo)
czerwone
, 16 km
Tego dnia proponujemy rano przeniesienie bazy do
Zwierzyńca
. Dojazd z
Suśca
porannym pociągiem.
Na właściwy szlak wyruszamy, jadąc autobusem (bądź autostopem) ze Zwierzyńca w kierunku Zamościa, trasą przez Obrocz i Kosobudy. Wysiadamy na przystanku
Wólka Wieprzecka II
. Uwaga! W przypadku kłopotów z autobusem, można skorzystać z połączenia ze Szczebrzeszynem i pokonać trasę w odwrotnym kierunku.
Z Wólki Wieprzeckiej udajemy szosą prowadzącą w kierunku wsi
Szewnia Dolna
(tak prowadzą także znaki szlaku
zielonego
"im. A. Wachniewskiej"). Po drodze przechodzimy przez zwarte pasmo lasu należącego do Roztoczańskiego Parku Narodowego. Za nim, po prawej, mijamy
pomnik
z dziewięciu głazów umieszczonych na ramionach Krzyża Partyzanckiego. Miejsce to jest poświęcone pamięci żołnierzy walczących w powstaniu zamojskim (1942-1944).
Skręcamy w prawo - do lasu. Prowadzą nas teraz znaki kwadratowe
żółte
i strzałki rzeźbione na drewnianych palach - tak znakowana jest ścieżka historyczno-przyrodniczej do Wojdy. Niebawem mijamy tablicę z naszkicowanym jej przebiegiem. Ścieżka składa się z następujących przystanków: 1 - skraj lasu i zbiorowisko z dębem szypułkowym, 2 - zbiorowisko grądowe z sosną, 3 - buczyna karpacka, 4 - buczyna z dużym udziałem jodły, 5 - buczyna w odmianie zboczowej i buczyna z młodym bukiem, 6 - punkt widokowy na Lasy Kosobudzkie.
Przed nami piękny odcinek leśny. Zanim dojdziemy do punktu widokowego, miniemy
pomnik
pamięci poległego w tym miejscu partyzanta Pawła Dawidenki. Należał on do oddziału Wasyla Wołodina, którego oddział wspierał partyzantów z BCh w czasie bitwy pod pobliską Wojdą (pierwsza w kraju bitwa partyzantów BCh z okupantem rozegrana 30 XII 1942 r.). Nieco dalej spotykamy znaki
czerwone
szlaku "partyzanckiego", za którymi udajemy się w prawo. Przechodzimy obok
kapliczki
znajdującej się w miejscu przedwojennej gajówki "Kalwaria" Kapliczka została postawiona w 1914 r., gdy epidemia tyfusu dotknęła czwórkę dzieci miejscowego gajowego. Później stała tu gajówka "Wojda Obrocka", spalona po bitwie pod Wojdą.
3 km -
schron turystyczny
postawiony na tzw. uroczysku Wojda. Stąd udajemy się dalej za znakami
czerwonymi
szlaku "partyzanckiego" Krynice - Szperówka. Wędrujemy na płn.-zach. Trasa początkowo wiedzie lasami w pobliżu niewielkiego wąwozu, dalej przez pola. Do szosy Zwierzyniec - Zamość dochodzimy w
Kosobudach
w pobliżu kościoła. Skręcamy w lewo do pobliskiego przystanku
PKS
. Przy gajówce zespół dorodnych dębów - pomników przyrody. Schodzimy z dotychczasowej drogi w prawo (płn.). Wkraczamy na teren Roztoczańskiego Parku Narodowego. Dochodzimy do brukowanej drogi, którą podążamy na płn. Na rozwidleniu kierujemy się w lewo (wsch.). Jesteśmy w pobliżu dawnego rezerwatu florystycznego "Maziarki". Podążamy tzw.
Białą Drogą
. Jest to dawny szlak handlowy, znany już w XIII w. Mijamy drewniany znak informujący o tym, że wchodzimy na teren strefy ochrony ścisłej "
Jarugi
". Ochronie podlega tu zespół buczyny karpackiej. Z lewej mijamy krzyż postawiony w miejscu dawnej gajówki "Jarugi". Dalej gajówka Dębowce. W lecie znajduje się tu baza Roztoczańskiej Konnej Straży Ochrony Przyrody. W pobliżu rośnie kilka dorodnych dębów. Opuszczamy teren parku narodowego. Jego granicę, niestety, widać, bowiem las tu bardzo zniszczony, z zupełnym brakiem starszych drzew. Dalej mijamy malowniczo położoną kapliczkę. Za nią wychodzimy na pola, przecinając wysokie wzniesienie zwane
Brodzką Górą
(275 m n.p.m.). Niegdyś wydobywano tu kamień wapienny, dawne wyrobiska porasta dziś jałowiec. Stąd widok na lasy parku, a po przeciwległej stronie na pobliski Szczebrzeszyn. Po prawej, tuż przy naszej drodze, znajduje się obszar chroniony jako użytek ekologiczny. Schodzimy z wierzchowiny. Nasza droga stanowi granicę między wsiami
Brody Duże i Małe
. Przekraczamy tory. Mijamy z lewej nietypową murowaną kapliczkę, a z prawej budynek dawnej szlakówki, gdzie mieszkał ordynacki gajowy. Dochodzimy do zakrętu szosy. W lewo prowadzi ona do stacji
PKP Szczebrzeszyn
(3 km stąd), prosto do
Szczebrzeszyna
(1 km stąd), miejscowości znanej z porzekadła "w Szczebrzeszynie chrząszcz brzmi w trzcinie". Idziemy prosto. Przechodzimy most na rzece Wieprz, a nieco dalej (z prawej) mijamy zajazd "Pod Bażantem" i sklep. Dochodzimy do dworca
PKS
(16 km,), stąd powrót autobusem do
Zwierzyńca
. Wcześniej jednak warto udać się na szczebrzeszyński rynek, wokół niego znajduje się kilka ciekawych zabytków.
Zabytki
Szczebrzeszyna
:
1.
Kościół parafialny
pw. św. Mikołaja Biskupa wzniesiony w stylu "renesansu lubelskiego" w latach 1610-1620, w miejsce starszej świątyni. Przy ulicy, ok. 200 m na płn. od kościoła, znajduje się ciekawa stara
figura
przydrożna z datą 1655 r., odnowiona w 1880 r.
2.
Cerkiew
pw. Zaśnięcia (Wniebowzięcia) Matki Bożej. Mieści w sobie prawdopodobnie mury kościoła parafialnego pw. św. Mikołaja z końca XIV w. Badania archeologiczne potwierdzają, iż mury pochodzą z XIV-XV w. (niektórzy sugerują, iż są jeszcze wcześniejsze), ale główny korpus cerkwi powstał ok. 1560-1570 r.
3.
Synagoga
wzniesiona na przełomie XVI i XVII w., odbudowana po pożarze w 1659 r., a w XVIII w. przebudowana. Ponownie spalona podczas ostatniej wojny. Zrekonstruowana w latach 1957-1963.
4.
Klasztor franciszkanów z kościołem
pw. św. Katarzyny. Znajduje się u zbiegu ulic Zwierzynieckiej i Klasztornej. Wzniesiony został z fundacji Tomasza i Katarzyny Zamoyskich. Budowę rozpoczęto po 1620 r., a zakończono w 1638 r.
5.
Ratusz
z 1830 r., usytuowany na środku rynku, kilkakrotnie przebudowywany.
6.
Kirkut
znajdujący się przy ul. Cmentarnej. Zachowało się tu 380 kamiennych, prostokątnych lub zamkniętych półkoliście macew.
7.
Grodzisko
usytuowane na zach. przedmieściu Szczebrzeszyna. Za panowania Kazimierza Wielkiego (XIV w.), zbudowano tu zamek w postaci mieszkalno-obronnej wieży.
8.
Kościół cmentarny
pw. św. Leonarda, neogotycki, wzniesiony w latach 1908-1910, w miejsce starszego, z 1812 r.
Po powrocie do
Zwierzyńca
, koniecznie trzeba także poznać ścieżkę przyrodniczą na
Bukową Górę
(rozpoczyna się w pobliżu ośrodka edukacyjno-muzealnego Roztoczańskiego Parku Narodowego, znajdującego się przy drodze do stawów Echo) i odbyć spacer w historycznej części miasta.
Zwierzyniec
- okoliczne tereny nabył 19 czerwca 1593 r. kanclerz i hetman wielki koronny Jan Zamoyski, jednak osada rozwinęła się dopiero pod koniec XVI w. Jej nazwa wywodzi się od dawnego "zwierzyńca" ze zwierzętami, ogrodzonego 30-kilometrowym parkanem, wokół którego wykopano fosę. Były tu żubry i łosie sprowadzone aż z dóbr Radziwiłłów w Puszczy Knyszyńskiej, a także jelenie, sarny, daniele oraz szczególna osobliwość: dzikie koniki leśne - tarpany.
Zabytki:
1.
Kościół
filialny pw. św. Jana Nepomucena, murowany, położony na wyspie stawu Kościelnego (sam staw ponoć został uformowany przez jeńców tatarskich i tureckich). Świątynia wzniesiona w latach 1741-1747 z fundacji Tomasza Antoniego Zamoyskiego. Budowniczym był prawdopodobnie Jan Columbani.
2.
Budynki zarządu ordynacji
zamojskiej, klasycystyczne, wzniesione w 1 poł. XIX w.
3.
Rezydencja plenipotenta ordynacji
zamojskiej z 1890 r. Jest to drewniana, piętrowa willa, zbudowana w stylu uzdrowiskowym. Obecnie mieści się w niej siedziba dyrekcji Roztoczańskiego Parku Narodowego.
4.
Browar
, murowany, wzniesiony w latach 1802-1806 r., remontowany po pożarze w 1810 r., później w 1878 r.
5.
Kamień
, w formie prostopadłościanu, przeniesiony z Hamerni, znajdujący się na skraju parku od strony stawu i ul. Browarnej. Jest to pamiątka plagi szarańczy z 1711 r. Wyryte na nim napisy głoszą: "Bóg groził ludowi, ale z wiarą praca rozbraja Jego gniewy i klęskę odwraca"; "Na pamiątkę wytępienia szarańczy wędrownej przybyłej w te okolice 27 sierpnia 1711 roku Wólka, Ulów, Zielone, Łabunie, Szarowola, Czołomyja, Przeorsk"; "Wyniszczono szarańczy żywej korcy 656, wykopano jaj tego owada garncy 555,5. Użyto do tego robocizny pieszej dni 14 000".
6.
Monument
kamienny na wyspie stawu Kościelnego. Pod nim - według tradycji - pogrzebano ulubionego psa Marysieńki Sobieskiej.
7.
Oberża
z początku XIX w., murowana.
Warto także zwrócić uwagę na
cmentarz
powstańców (ul. Biłgorajska) walczących w 1863 r. pod Panasówką i
cmentarz
wojskowy z okresu I wojny światowej (położony 150 m na płd. od drogi do Biłgoraja, w lesie za campingiem "Echo"). Ciekawostką jest
cmentarz
psów znajdujący się w pobliżu tzw. "willi Potockich".
 Skomentuj ten artykuł
 Drukuj ten artykuł
|
