R E K L A M A

Z I P

CzytelniaDr Jacek Feduszka5 marca 2014

Krym i restytucja imperium

R E K L A M A    B O A R D

R E K L A M A    B O X  I
R E K L A M A    B O X  II

Jacek Feduszka omawia książkę autorstwa Ireneusza Topolskiego pt.: “Polityka Federacji Rosyjskiej wobec państw Europy Wschodniej”.

 

Przez ostatnie dni z niepokojem obserwujemy narastające napięcie między najbliższymi sąsiadami Polski, Ukrainą i Rosją. Po ostatnich krwawych wydarzeniach na Ukrainie wzrósł niepokój, co do stabilizacji państwa ukraińskiego. Sytuację zaogniły wypowiedzi Premiera i Prezydenta Rosji oraz decyzje Rady Najwyższej Federacji Rosyjskiej, o możliwości militarnej interwencji w rejonie Krymu, jak stwierdzono „w obronie mieszkających tam Rosjan”. Można zadać pytanie, dlaczego akurat Półwysep Krymski staje się miejscem zapalnym w relacjach rosyjsko-ukraińskich? Jest to niewątpliwie miejsce, w którym obecność rosyjska ma stosunkowo najdłuższą historię, uwarunkowaną interesami militarnymi i ekonomicznymi. Warto jednak podkreślić, że także i Krym ma swoją kilkusetletnią tradycję niezależności i niepodległości, podtrzymywaną przede wszystkim przez społeczność muzułmańskich Tatarów krymskich.

 

Po rozpadzie ZSRR, 5 maja 1992 roku Rosjanie zamieszkujący Krym proklamowali powstanie Republiki Krymu. Ostatecznie jednak osiągnięto kompromis – Krym zrezygnował z niepodległości, a władze niepodległej od 1991 roku Ukrainy zgodziły się na status republiki autonomicznej. Sewastopol, niegdyś stanowiący część obwodu krymskiego, został dodatkowym miastem wydzielonym jako siedziba rosyjskiej Floty Czarnomorskiej, mającej stacjonować tu na podstawie umowy między Rosją a Ukrainą do 2017 roku. W 2010 roku umowa przedłużona została do 2042 roku. Oprócz tego Rosjanie zajmują. Wg strony ukraińskiej „nielegalnie, na terenie Krymu kilkaset obiektów i instalacji nawigacyjnych w tym na wybrzeżu 10 latarni morskich”. Jak podkreślają analitycy i politolodzy, „rosyjska obecność wojskowa na Ukrainie wiąże się przede wszystkim z rozmieszczeniem sił morskich w bazie w Sewastopolu i innych miejscowościach na Półwyspie Krymskim. Dodatkowo Rosja korzystała z dwóch stacji radarowych wczesnego ostrzegania położonych pod Sewastopolem i Mukaczewem. Zasadnicza kwestia związana z obecnością wojskową Rosji na Ukrainie obejmuje stacjonowanie Floty Czarnomorskiej na Krymie oraz wykorzystaniem przez nią istniejącej infrastruktury”.

 

Obecnie jak się zdaje te zagadnienia stają na drugim planie wobec bezpośredniej ingerencji w integralność terytorium Ukrainy przez wojska rosyjskie i jawnie separatystyczne działania Rosjan na Krymie, żądających oderwania półwyspu od państwa ukraińskiego i przyłączenia do Rosji. Warto dodać, że w chwili rozpadu ZSRR Rosjanie stanowili na półwyspie 67% mieszkańców, zaś w roku 2001 – 58%. Ludność rosyjska na Krymie miała w „najlepszym przypadku ambiwalentny stosunek do rządów Ukrainy”, w przeciwieństwie do ludności tatarskiej, która w swej większości popiera pozostanie Krymu w granicach państwa ukraińskiego. Nie ulega wątpliwości, że wspierane przez Federację Rosyjską organizacje prorosyjskie na Krymie i w części wschodniej Ukrainy, akcentowane i jawnie prezentowane przez nie prorosyjskie nastroje, podbudowane wsparciem militarnym Rosji, mogą pogłębić destabilizację Ukrainy w tym oderwanie Krymu,(a może i nie tylko), z powoływaniem się m.in. „na dyskryminacyjne działania władz Ukrainy” wobec ludności rosyjskiej.

 

Krym jest kolejnym po Naddniestrzu, Osetii Południowej i Abchazji, terenem a którym Federacja Rosyjska stara się przeprowadzać działania faktyczne (czy też pozorujące misję pokojową), wykorzystując instrumenty polityczno-militarne dla reintegracji terenów wymykających się spod wpływów mocarstwa. Z drugiej strony działania te w istotny sposób powiązane są z interesami rosyjskimi reprezentowanymi przez elity krajów państw powstałych po rozpadzie ZSRR, a wywodzących się często z dawnej nomenklatury komunistycznej.

 

Znakomitym, opublikowanym ostatnio, studium dotyczącym relacji Rosji wobec Ukrainy, Białorusi i Mołdawii, jest praca Ireneusza Topolskiego pt. „Polityka Federacji Rosyjskiej wobec państw Europy Wschodniej” opublikowana w 2013 roku przez Wydawnictwo UMCS.

 

Celem głównym pracy – w intencji autora – jest dokonanie kompleksowej i wielopłaszczyznowej analizy polityki Federacji Rosyjskiej wobec trzech państw Europy Wschodniej: Ukrainy, Białorusi i Mołdawii. Autor starał się przedstawić istotę i specyfikę badanego zagadnienia, starając się zdefiniować termin „Europa Wschodnia” w ujęciu dyscyplin naukowych oraz określić specyfikę działań rosyjskich w stosunku do trzech wyżej wymienionych państw na płaszczyźnie polityczno-militarnej, ekonomicznej i społeczno kulturalnej.

 

Autor postawił sobie za zadanie określić zakres Europy Wschodniej jako przestrzeni politycznej po zakończeniu „zimnej wojny” i rozpadzie systemu dwubiegunowego. Podkreślił zarazem, że proces tego rozpadu stał się bardziej dynamiczny niż zmiana przestrzeni historycznej, czy gospodarczej i kulturalnej. Powoduje to, że np. podejście do relacji krajów postsowieckich z Europą Zachodnią posiada w dużej części wymiar tkwiący jeszcze w dużej części w stereotypach utrwalonych w okresie istnienia ZSRR.

 

Kolejne zagadnienie poddane analizie przez autora to polityka Federacji Rosyjskiej wobec państw Europy Wschodniej, stanowiąca „wymuszoną” kontynuację podejścia władz centralnych do republik związkowych w okresie schyłkowym ZSRR, gdy doszło do „odmrożenia” i wyłonienia się nowych problemów. Trzecim zagadnieniem podejmowanym w pracy są działania Rosji wobec Ukrainy, Białorusi i Mołdawii będące dużym stopniu wynikiem powiązań z elitami władzy w tych państwach, które wywodzą się z dawnej nomenklatury komunistycznej. Ostatnim z analizowanych problemów jest sposób i forma utrzymywania wpływów i obecności Rosji (militarnej i gospodarczej) w wyżej wymienionych krajach i wykorzystywanie instrumentalne odpowiednio czynników polityczno-militarnych, ekonomicznych czy społeczno-kulturowych dla zagwarantowania sobie wpływu na kraje tzw. „bliskiej zagranicy”.

 

Warto, więc aby wyrobić sobie opinię i zastanowić się nad ewentualnymi rezultatami obecnych wydarzeń wokół Ukrainy, a szczególnie polityki i działań rosyjskich podejmowanych wobec naszego sąsiada, sięgnąć po opracowanie autorstwa Ireneusza Topolskiego.

 

polityka-federacji-rosyjskiej

 

Ireneusz Topolski, Polityka Federacji Rosyjskiej wobec państw Europy Wschodniej, Lublin 2013, Wyd. UMCS ss.363

 

Autor: Dr Jacek Feduszka
Ty już wiesz. Teraz podziel się tym na Facebooku ze znajomymi.
Jak cenna jest ta informacja dla Ciebie? Powiedz nam o tym - kliknij na gwiazdki.
Liczba ocen: 0 . Dziękujemy! Postaramy się być jeszcze lepsi.

Tagi, hashtagi i słowa klucze: ,
R E K L A M A    B A N N E R   I
KOMENTARZE CZYTELNIKÓW
    R E K L A M A

Bądź pierwszy i skomentuj artykuł lub sytuację.


UWAGA!! Komentarze zawierajace więcej niż 1 link(adres strony) są blokowane automatycznie przez system antyspamowy. Publikacja ich wymaga interwencji administratora. Aby opublikować więcej niż jeden link zalecamy publikację ich w kolejnych komentarzach.

Zapoznałem się z regulaminem usługi dostępnym na stronie(www.roztocze.net/regulamin-kometarze/) i akceptuję jego postanowienia.

Anty-spam:

R E K L A M A    B A N N E R    II
Copyright © 2017 Fundacja im. Bernardo Morando. Wszelkie Prawa Zastrzeżone
ARCHIWUM lata 2000-2010 ROCZNIKI 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017